شست وشوی استوما

اشخاصی که کولوستومی در ناحیه سیگموئید دارند امکان استفاده از روش شست و شوی (اریگاسیون ) استوما را دارند این روش

می تواند به عنوان یک روش مدیریت استوما به  بیمارانی که کولوستومی  در سمت چپ شکم دارند؛ پیشنهاد شود. برای بسیاری از بیماران ، استفاده از روش شست و شوی استوما، روشی آسان و مقرون به صرفه است ؛ هم چنین از دیگر  جنبه های مثبت این روش می توان به استقلال عملکرد استومیت و احساس ایمنی بیشتر به دلیل رهایی از دفع غیر اختیاری و مکرر استوما به مدت 48 تا 72 ساعت نام برد.  اگرچه این روش جنبه های منفی نیز همانند طولانی بودن زمان انجام آن و نیاز به آموزش دارد.

فرد می تواند در فواصل زمانی یبن جلسات شست و شو، از سیستم یک تکه ، یا دوتکه یا کیسه های ته بسته فیلتردار ( کپ استومی)، جهت مدیریت دفع گاز و یا مقدار بسیار اندک ترشحات باقیمانده در کولون استفاده کند.

چه بیمارانی می توانند شست و شوی استوما را انجام دهند؟  

بیمارانی که تمام ویژگی های زیر را با هم داشته باشند:

  • این روش تنها در افرادی باید استفاده شود که کولوستومی در سمت چپ (کولون نزولی یا سیگموئید) و از نوع انتهایی دارند. ( حتما از پزشک جراح در مورد امکان انجام آن پرسیده شود و اجازه گرفته شود.)
  • در افرادی که قبل از جراحی استومی ، عادت دفع منظم داشته اند.
  • زمانی که ترشحات کولوستومی حالت قوام گرفته جامد یا نیمه جامد ، برای 24 ساعت متوالی ، پیدا کرده است.
  • در افرادی که هم توانایی ذهنی جهت یاد گیری این روش و هم قدرت جسمی جهت انجام  آن را دارا باشند.
  • در افرادی که بتوانند در یک زمان مشخص این روش را انجام دهند و امکان دسترسی به سرویس بهداشتی در آن زمان برای ایشان فراهم باشد .
  • در افرادی که تمایل به استفاده از روش شست وشو به جای استفاده از کیسه دارند.

استومیت هر زمانی که تمایل داشته باشد می تواند استفاده از این روش را متوقف کند و به روش استفاده از کیسه های استومی

بر گردد.

موارد منع مصرف

  • بلافاصله پس از عمل جراحی
  • در دوره شیمی درمانی / رادیوتراپی
  • عدم ترمیم کامل زخم ناحیه پری انال
  • استنوز و تنگی مجرای استوما
  • فتق (هرنیای ) بزرگ اطراف استوما
  • پرولاپس استوما
  • بیماری کرون یا کولیت اولسراتیو
  • پیش آگهی ضعیف
  • اسهال

روش انجام  تکنیک شست و شوی (اریگاسیون ) روده در کولوستومیت ها از طریق ست شست و شو با جاذبه :

  • آماده کردن وسایل لازم که عبارتند از :
  • ست اریگاسیون (شامل محفظه نگهدارنده آب ، صفحه جلویی ، اسلیو ، مخروط استوما )
  • یک لوبریکانت محلول در آب مثل k-y ژل  ( برخی از منابع استفاده از آن را ضروری نمی دانند.)
  • کمربند استومی
  • آب گرم
  • صابون ملایم
  • دستمال یا حوله نرم جهت تمیز کردن پوست اطراف استوما
  • قلاب یا چوب رختی جهت آویزان کردن محفظه

کمپانی بی براون برای شست وشوی روده ، دو محصول شست و شو با جاذبه و شست وشو به کمک پمپ دارد که فعلا در  بازار ایران، ست  شست و شو با جاذبه موجود است.

جهت تهیه این محصول اینجا را کلیک کنید 

1)مخروط استوما که شکلی قیف مانند دارد (Iryflex Cone )   را به لوله  کلمپ دار محفظه متصل کنید. سپس محفظه را قفل کنید و آن را با 1 لیتر آب گرم  پر کنید . آب مورد استفاده باید آب آشامیدنی باشد. دمای آب مورد استفاده باید 36 تا 38 درجه سانتی گراد باشد. زمان پرشدن محفظه آب کلمپ رولی را ببندید تا انتهای محفظه نیز بسته شود.

2)محفظه نگهدارنده را از قلاب موجود در سرویس بهداشتی آویزان کنید.مناسب ترین ارتفاع به این صورت است که در حالتی که نشسته اید انتهای مخزن نگهدارنده مایع در سطح شانه های شما باشد.

3)سپس کلمپ رولی را بازکنید و اجازه بدهید تا مایع در لوله جریان بیاید و به اصطلاح  هواگیری شود.پس از هواگیری مجدد کلمپ را ببندید.

4)آسان ترین وضعیت برای انجام شست و شوی روده به این صورت است که بر روی توالت فرنگی، یا بر روی یک صندلی روبروی توالت بنشینید .

5)کیسه کولوستومی قبلی را بردارید؛.پوست اطراف استومی را از بقایای موکوس ، یا مدفوع پاک کنید .

6)اسلیو اریگاسیون را بر روی صفحه جلویی (face plate) بچسبانید. سپس صفحه جلویی را بر روی استوما قرار دهید.

  • در صورتی که از سیستم دو تکه استفاده می کنید چسب پایه را نگه دارید و فقط کیسه را دور بیاندازید و اسلیو را بر روی چسب پایه قبلی وصل کنید.
  • این اسلیو ها به صورت یک بار مصرف، یا چند بار مصرف در بازار موجود هستند.
  • کمپانی براون پیشنهاد می دهد از اسلیوهای یک بار مصرف،  صفحه جلویی و سیستم یک تکه ته بسته یا مینی کپ استوما استفاده کنید.

7)کمربند استومی را برای محکم کردن اسلیو و پیشگیری از نشت، بر روی صفحه جلویی یا چسب پایه قبلی فیکس کنید.

8) (iryflex cone) مخروط استوما را با لوبریکانت محلول در آب چرب کنید و به آرامی مخروط را از طریق سوراخ موجود در بالای اسلیو ، وارد دهانه استوما کنید تا زمانی که محکم در محل قرار گیرد. به هیچ وجه از وازلین یا دیگر پماد هایی که پایه روغنی دارند استفاده نکنید.

در مورد وارد کردن مخروط این نکته ها توجه کنید:

  • نوک مخروط را در همان جهت طبیعی کولون و دهانه استوما وارد کنید. برای پیدا کردن این جهت می توانید قبل از استفاده از مخروط ، از انگشت لوبریکه شده استفاده کنید.
  • هرگز برای وارد کردن مخروط به درون استوما ، از فشار و زور استفاده نکنید.
  • هر گز مخروط را از سمت عریض تر آن وارد استوما نکنید بلکه از سمت باریکتر باید وارد شود.
  • اگر هنگام ورود مخروط احساس کردید که جلوتر نمی رود و سفت است . ممکن است به دلیل اضطراب یا وجود توده مدفوعی سفت باشد؛ بنابراین ، مخروط را حدود یک تا دو دقیقه در استوما، نگه دارید . یک نفس طولانی و عمیق بکشید. این کار باعث شل و ریلکس شدن ماهیچه های شکم شما می شود.

9) در حالیکه با یک دست مخروط را نگه داشته اید با دست دیگر کلمپ رولی ست محفظه را به تدریج و کم کم ، بازکنید،  و اجازه دهید که مقدارمایع مورد نظر به آرامی وارد کولون شود. جریان ورود آب را با استفاده از کلمپ تنظیم کنید .

  • زمانی که آب وارد شکم می شود طبیعی است که احساس نفخ و پرشدگی داشته باشید.
  • در صورتی که آب وارد استوما نشود و یا جریان روبه عقب داشته باشد و از مخروط نشت کند. به آرامی زاویه یا محل قرار گیری نوک مخروط را تغییر دهید. این تنظیم زاویه و محل را تا زمانی که جریان آب به سمت روده برقرار شود و نشت کاملا برطرف گردد، ادامه دهید.
  • در صورتی که تنظیم محل مخروط کمکی نمی کند. و هم چنان آب وارد استوما نمی شود، ممکن است به دلیل ترشحات دفعی مدفوع باشد که تلاش دارد از استوما خارج شود. بنابراین کلمپ را ببندید. مخروط را از استوما خارج کنید. و اجازه دهید که مواد دفعی از استوما خارج شود. پس از این که ترشحات دفعی کاملا خارج شد، مجددا مخروط را وارد استوما کنید و شست و شو را ادامه دهید.

10) برای شستشوی اول از 200 تا150 سی سی مایع استفاده کنید تا مدفوع نرم شود برای شستشوی بعدی از 18تا 15 سی سی آب به ازای هر کیلوگرم وزن بدن استفاده کنید،

  • در برخی منابع ذکر می شود که روز اول با 250 سی سی مایع شروع کنید. روز دوم آن را به 500 سی سی افزایش دهید. روز سوم 750 سی سی تزریق شود در صورتی که تا 24 ساعت بعد، هیچ دفع مدفوعی از استوما نداشتید می توانید از همین مقدار 750 سی سی آب برای روزهای بعد نیز استفاده کنید. در صورتی که بین جلسات شستشو دفع مدفوع از استوما داشتید . مقدار مایع را به 1000 سی سی افزایش دهید. بیش تر از 1000 سی سی در هر حالت استفاده نکنید.

11) در صورتی که هنگام شست و شو درد های کرامپی داشتید :

  • کلمپ را ببندید و جریان آب را قطع کنید. چند نفس عمیق بکشید و به آرامی شکم تان را ماساژ دهید. این به شل شدن ماهیچه های شکم تان کمک می کند.
  • ارتفاع محفظه نگهدارنده مایع شست و شو را چک کنید در صورتی که بالاتر از سطح شانه هایتان هست ، به دلیل افزایش فشار به دنبال افزایش ارتفاع دردهای شکمی ایجاد شده است. بنابراین ارتفاع آن را کم کنید.
  • در صورتی که سرعت ورود آب به کولون زیاد باشد . می تواند منجر به کرامپ شود. بنابراین سرعت تزریق را با کمک کلمپ رولی ، آهسته تر کنید.

12) وقتی که آب کاملا به درون روده تزریق شد. تیوب را مجددا کلمپ کنید و مخروط را هم چنان حدود یک دقیقه درون استوما نگه دارید و سپس آن را خارج کنید.

13) بالای اسلیو اریگاسیون را ببندید و منتظر بمانید ؛ دهانه خروجی اسلیو را در دستشویی قرار دهید. بیشتر مایع وارد شده به استوما در طی 5 تا 10 دقیقه اول از استوما خارج می شود و باقی مانده آن ممکن است 30 تا 45 دقیقه طول بکشد تا خارج شود.

  • پس از تخلیه بخش اول و زیاد کولون ، می توانید قسمت درونی اسلیو را با آب سرد لوله بشویید سپس منتظر بمانید که باقیمانده آن از روده تخلیه شود.
  • در این مدت شما می توانید قسمت بالایی و پایینی اسلیو را تا بزنید و جمع کنید، از دستشویی خارج شوید؛ اما لازم است هم چنان  به آن دسترسی داشته باشید تا در صورت نیاز بتوانید فورا به دستشویی بروید.
  • توجه کنید که مقدار مایع باز گشته در هر جلسه ممکن است با  دیگر مواقع  متفاوت باشد ممکن است در یک جلسه نسبت به بقیه جلسات بیشتر باشد.

14) زمانی که تخلیه کامل شد. اسلیو را خارج کنید

15)  پوست را کاملا تمیز کنید و از سیستم یک تکه یا  کپ استوما استفاده کنید.

16) تجهیزات استفاده شده ( مخروط ، محفظه و ست ) را با آب گرم و یک صابون ملایم بشویید و آویزان کنید تا خشک شود و در کیف مخصوص آن در محلی خشک و خنک نگهداری کنید.

در صورت داشتن هرگونه پرسش یا ابهام باکارشناسان ما درمیان بگذارید.

نکات اریگاسیون کولوستومی

ممکن است زمان ورود آب به شکم ،کرامپ های شکمی رخ دهد. که معمولا به این دلیل است که مایع به سرعت تزریق شده است و یا آب بسیار سرد یا گرم بوده است. در صورت بروز کرامپ، شستشو باید تا برطرف شدن آن ، متوقف شود،  و سپس بایستی بعد از اتمام کرامپ ها از سر گرفته شود

در صورتی که آب علی رغم باز بودن کلمپ ست محفظه ، وارد استوما نمی شود، مخروط را جابه جا کنید و دوباره قرار دهید.

در صورتی که هنگام وارد شدن مایع به استوما ، آب از اطراف آن نشت می کند ست را کلمپ کنید ومحل قرار گرفتن  مخروط را مجدد تنظیم کنید.

در صورتی که آب وارد شده بر نمی گردد و تخلیه نمی شود. دلیل  احتمالی آن ممکن است  دهیدراتاسون و کم آبی باشد بنابراین  شست و شو را متوقف کنید. مایعات خوراکی بیشتری بنوشید. و یک کیسه ته باز قابل تخلیه بپوشید.

باز گشت کامل آب و مدفوع پس از شست وشو ممکن است 45 دقیقه زمان نیاز داشته باشد.

در هر جلسه ، شست وشو باید در یک زمان یکسان از روز و در فواصل 24 تا 48 ساعت یک بار  انجام شود.

( در بعضی افراد ممکن است  این زمان به 48 تا 72 ساعت یکبار افزایش یابد(.

پس از انجام این روش ، ممکن است  به 6  تا 8 هفته زمان نیاز باشد تا الگوی قابل پیش بینی دفع از استوما مشخص شود.

کلیپ آموزش شستشوی استوما ( البته محصول موجود در این کلیپ ست با پمپ است اما محصول با مد 60651 با جاذبه است) 

برای سفارش محصول مشابه این محصول (بدون پمپ با استفاده از جاذبه) اینجا را کلیک کنید.

مطالب برای بیماران استومیمطالب برای درمانگران استومی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *